THE COMPOUND IN “ALBANIAN LANGUAGE DICTIONARY” OF MEHMET ELEZI

Abstract

Word compounding is a very productive way for to forming the new words; in this case of a new compound. Almost any combination of the parts of speech many of them be able to be employed in compounding, with the exception of articles. Once again we will make no attempt to be exhaustive. The nominal compounds are usually consisting by two elements, the second of which is usually a noun, verb, adjective and adverb for example: newspaper, boyfriend, bathroom etc. Compounds consist of two (or more) words used to refer a people or things more specifically in terms of what they are for (1) what they are made of (2), what work they do (3), what kind they are (4) or where and  when they happen or are used (5), hyphens are something used in compound nouns example. “Albanian language dictionary” of Mehmet Elezi has a lot of new compounds.

Fjalët e përbëra (kompozitat) janë shumë prodhimtare për formimin e fjalëve të reja, në këtë rast krijimin e kompozitave. Kompozitat e përbëra emërore në shqipe janë të llojeve të ndryshme në strukturën e saj gjuhësore p.sh. “një zgavriqë e nëndheshme, që përdorej ndoshta për herë të parë për pushtimin e një qytetit-kështjellë dhe prandaj, që të mos zhvlerësoj si mënyrë depërtimi në një kalë druri?[1] Në fjalët e përbëra emërore ka shumë grupe të pasura, mirëpo këtu po i theksojmë disa prej tyre, nga emrat e njerëzve, të veglave të punës, profesionit etj, ku gjymtyra e dytë është temë e një emri vepruesi, p.sh. bregdet (breg det) (em.), bregdetas (breg detas) (em.), kryeministri (krye ministër) (em.), vendbanim (vend banim), vendburim, pikëpamje (pikë pamje) etj. Emrat me kuptim të ndryshëm që janë formuar me ndihmën e zanores lidhëse /a/, si: zanafillë, dashamirë, bjerrafat e ndonjë tjetër, të cilat, janë një grup i vogël krijimesh të vjetra popullore. Një nëntip tjetër emër + mbiemër që ka dhënë emër p.sh. bisht + i gjatë = bishtgjatë, bisht + i madh = bishtmadh kuq = bishtkuq kokë + e madhe = kokëmadhe, kokë + vogël = kokëvogël, krye + i lartë = kryelarti etj. Në këtë studim do të hulumtohet për disa kategori të kompozitave, të cilat janë të pranishme në Fjalorin e Gjuhës Shqipe (2007, 2009) te Mehmet Elezit.